Archive for » March, 2012 «

Tự học làm bánh căn bản – Phân loại bánh mỳ – Hai phương pháp trộn bột cơ bản & Vài dòng chia sẻ

Hồi xưa lúc còn ở Việt Nam thì “bánh mì” với mình chỉ gồm có 3 loại là bánh mỳ nóng giòn, 2000đ một ổ (giờ chắc giá tăng nhiều rùi), bánh mỳ gối loại hình vuông, cắt lát mỏng để kẹp nhân thành sandwich và bánh mỳ tròn xoe nho nhỏ mua ở cửa hàng bánh Mesa (thích nhất là mua được vào lúc bánh vừa ra lò, nóng hổi và giòn tan, mặc dù lúc mua cũng phải hơi chen lấn giành giật một tí :-p ). Qua bên này rồi thì nhóm “bánh mì” được bổ sung thêm một số loại như là Baguette (mới đầu cũng chẳng biết tên, chỉ biết là nó dạng que dài ơi là dài, vỏ mỏng giòn, ruột trắng xốp, cực kì thơm và ăn với súp hoặc bò sốt vang thì cực.. ngon :d ), một cái bánh mỳ gì đó tròn tròn rất to, hay mua được từ cửa hàng bánh của người Thổ, và một số loại bánh mỳ không phải màu trắng mà mầu nâu, ăn hơi cứng cứng và sượng sượng nhưng nghe nói là tốt hơn bánh mỳ màu trắng, nên thi thoảng hứng lên cũng cố gắng mua về ăn vài lát :d . “Hiểu biết” về bánh mì tóm lại là gói trong từng ấy thứ. Vào thời điểm ấy thì thấy như vậy là … quá nhiều, còn giờ, sau khi làm bánh và được “khai sáng” nhiều thứ thì mới biết là từng ấy loại bánh, chỉ là một phần rất nhỏ, thậm chí chưa hết được một nhóm trong số những chiếc bánh được xếp vào mục “Bread” (bánh mỳ) trong sách dạy làm bánh.

Phân loại bánh mì, nếu nói là đơn giản thì cũng đúng, mà bảo là phức tạp cũng không sai. Đơn giản là bởi vì bánh mì về cơ bản chỉ có 3 nhóm chính là: Bánh mỳ gầy (Lean Yeast Dough), Bánh mỳ béo (Rich Yeast Dough)Bánh (mì) ngàn lớp (Rolled-in yeast dough)(Tên tiếng Việt của các nhóm bánh này là mình tạm dịch vì không tìm thấy có tài liệu nào trong tiếng Việt có dịch tên cho các nhóm bánh này, nếu bạn nào biết có tên gọi chính thống thì bảo mình với nhé). 

Lean Yeast Bread

 

Việc phân loại này, với nhóm thứ ba thì rất rõ ràng, đặc điểm thể hiện ngay trong tên gọi “ngàn lớp”, là loại bánh mà phần vỏ gồm nhiều lớp bột xen giữa với các lớp bơ, khi nướng lớp bột sẽ tách ra, tạo thành “ngàn” lớp cho vỏ bánh (ví dụ điển hình & quen thuộc là Croissant như trong hình dưới). Hai nhóm đầu tiên thì phân biệt với nhau chủ yếu ở thành phần nguyên liệu. Bánh mỳ gầy (Lean Dough) bao gồm các loại bánh mì trong thành phần chứa rất ít hoặc không có các chất béo như dầu ăn, bơ, trứng, ít đường và ít sữa. Ngược lại, bánh mỳ béo (Rich Yeast Dough) bao gồm các loại bánh mà trong thành phần có nhiều chất béo, nhiều đường, sữa, trứng.. Tuy nhiên, việc chia nhóm bánh này cũng chỉ mang tính tương đối vì ranh giới để phân biệt thế nào là “nhiều” và thế nào là “ít” trong làm bánh nhiều khi rất mong manh. Và đây là phần “phức tạp” của phân loại bánh mì.

Croissants và mặt cắt

Riêng với nhóm bánh mì nhanh (Quick bread), với một số loại bánh quen thuộc như là Muffins, Scones, Pop overs… thì không được xếp vào đây do bánh mì nhanh dựa chủ yếu vào bột nở hoặc muối nở để giúp bánh nở, còn các loại bánh trong 3 nhóm bánh mì kể trên thì dùng men (yeast) là chính.

So với làm bánh bông lan hay Gateau (mà tên gọi chung là Cake – để phân biệt với Bread), thì làm bánh mì cũng không có nhiều phương pháp (trộn bột) bằng. Về cơ bản chỉ có 2 phương pháp (trộn bột) là:

  • Straight Dough Method: Cho tất cả nguyên liệu vào cùng một lúc và nhào trộn
  • Sponge Method: các nguyên liệu được chia làm 2 phần, một phần bột được nhào trộn với 1 phần chất lỏng trước, ủ, sau đó mới trộn nốt phần nguyên liệu còn lại.

more »

Phở bò sốt vang

Cuối tuần hình như ở nhà trời lại mưa lạnh. Bên mình thì đã bắt đầu lạnh trở lại rồi, từ 20 độ xuống còn 5 độ :-| Dưng mà các bạn Bỉ bảo như thế này mới là bình thường, trời nắng như mấy hôm vừa rồi là… không bình thường tí nào :d Cơ mà chẳng hiểu cái sự bình thường này kéo dài bao lâu nữa.. :-s Thi thoảng trời mưa cũng vui, vì mưa ở trong nhà nướng bánh cảm giác cực… thích :-p Nhưng mà mưa với âm u nhiều quá thì tự kỉ lắm. Xong rồi tâm trạng cũng âm u theo thời tiết ấy.

Trời lạnh rồi, nấu phở ăn đổi bữa nhé :-) Phở bò sốt vang, cách nấu mình đã giới thiệu trong bài thịt bò sốt vang (đã được kiểm nghiệm và rì-viu bởi chị Vân ^^). Nếu có đuôi bò, nấu phở đuôi bò sốt vang cũng ngon, chỉ mỗi tội là phải ninh hơi lâu một tí thôi.

Chúc cả nhà cuối tuần vui vẻ nhé.

IMG_3075-1

Truyện ngắn… ngắn :P

Mấy hôm nay có một đứa rất là xì-choét vì trời đang đẹp điên đảo (18-20 độ C, quang mây, nắng ấm, gió mát, hoa nở tưng bừng, chim hót véo von, các bạn mặc váy ngắn quần đùi chạy tung tăng khắp nơi) thì nó chết dí cả ngày trong phòng làm việc viết bài cho kịp hạn nộp :-| Làm bánh bỗng dưng trở thành thú vui xa xỉ. Thời gian viết blog cũng phải hy sinh để viết bài (mà viết bài thì tất nhiên là chả vui như viết blog :-< ). Tình trạng này chắc còn kéo dài một…vài hôm nữa, cho nên có thể một số ngày tới blog sẽ toàn những đoạn ngắn ngắn như này (thôi coi như là nghỉ giải lao để lấy sức đọc tiếp mớ bài về Bánh mì nhé, nhé ;-) ).

Tuy không viết được dài nhưng cũng phải cố up cái ảnh cho nó đỡ bứt rứt :-p

Bánh sinh nhật đầu tay của mình – cốt bánh là Chocolate Buttermilk Cake (công thức này được dùng cho Baking Challenge 30 và được chị em khen lắm ;)) , phủ Chocolate Ganache và trang trí bằng quả phúc bồn tử (Raspberry). Cá nhân mình rất thích sự kết hợp này, phúc bồn tử hơi chua nhưng ăn với Chocolate là vừa, bánh thơm phức, để tủ lạnh thoải mái mà không sợ bị khô :-)

IMG_3124-1

 

 

Tự học làm bánh căn bản – Các chất gây nở (men nở, bột nở, muối nở…) – Phân loại và Các lưu ý khi sử dụng

Xem các phần khác của “Tự học làm bánh căn bản” tại ĐÂY 

“Các chất gây nở”.. nghe hơi buồn cười nhỉ.

Nhưng mà mình cũng không biết phải dịch thế nào cho chuẩn hơn :-( Bạn nào giúp mình với.

Nói về các chất giúp nở, có lẽ nên chia thành hai nhóm cơ bản, liên quan đến hai loại bánh chính là bánh  mỳ (bread) và bánh ngọt (cake) (thật ra chia như thế này không hoàn toàn chính xác, nhưng ở mức độ căn bản thì mình nghĩ chia theo cách này sẽ dễ hiểu nhất).

Với bánh mỳ (bao gồm cả các loại bánh mỳ ngọt, croissant…), thứ được sử dụng để giúp bánh nở là men nở (yeast). Còn với bánh ngọt thì hai loại chất giúp nở thường dùng là bột nở (baking powder) và muối nở (baking soda/ bicarb). Tuy nhiên, cần phải nói thêm là không phải loại bánh ngọt nào cũng cần dùng bột nở hay muối nở, vì có riêng một dòng bánh (Foam Cake) dựa vào bọt khí trong trứng hay lòng trắng trứng đánh bông để nở mà không cần đến sự hỗ trợ của bột nở.

Các thông tin như lịch sử hình thành và sử dụng, thành phần cấu tạo,.. của từng loại chất gây nở, mình xin phép bỏ qua, bạn nào muốn tìm hiểu thêm thì có thể sử dụng Google để tìm kiếm, thông tin có rất nhiều. Trong phạm vi của bài này mình tập trung vào việc phân loại và phân biệt những chất gây nở này, công dụng của từng loại và cách sử dụng nhé. Nếu có điểm nào chưa đúng hoặc chưa đủ thì nhờ cả nhà sửa và bổ sung giúp nha :-)

1. Men nở (Yeast)

Ở trong bài về bột mỳ lần trước, mình có giải thích sơ qua về Gluten, sự hình thành Gluten trong bột bánh khi nhào trộn và cơ chế nở cũng như hình thành nên một chiếc bánh (mỳ) từ bột. Mặc dù Gluten là yếu tố quan trọng, đóng vai trò chính trong việc hình thành cấu trúc cho bánh, nhưng chỉ riêng Gluten thì chưa đủ. Đúng hơn thì Gluten chỉ là điều kiện cần. Gluten giúp tạo ra các “lỗ” và “khe” trong bột bánh, và trong các lỗ này đều có hơi khí. Khi nướng, các hơi khí này nở phồng to, đồng thời Gluten gặp nhiệt cao sẽ cứng lại, tạo ra chiếc bánh nở phồng xốp.

Vậy hơi khí trong các lỗ này ở đâu ra? Với các loại bánh có sử dụng men nở (bánh mỳ, Danish pastry, …) thì câu trả lời nằm ở men (yeast). Men là một loại vi sinh vật có khả năng tiết ra một số loại enzymes giúp thúc đẩy quá trình lên men trong bột bánh mỳ. Cụ thể là giúp chuyển hóa một số chất trong bánh để tạo ra rượu và khí các-bon (cái này có giải thích về mặt hóa học, nhưng nói thật là hồi đi học mình dốt nhất là môn Hóa nên chỉ giải thích được đến đây thôi :-p ). Rượu sẽ bay hơi hết trong quá trình ủ bột và nướng, còn khí các-bon thì được giữ lại nhờ Gluten, và tiếp theo thế nào thì như ở trên đã giải thích.

Bởi vì men là một loại vi sinh vật sống, cho nên “hắn” có phản ứng lại với nhiệt độ, cụ thể là:

  • 0-14 độ C: Men hầu như không hoạt động (0-1 độ C là nhiệt độ bảo quản men)
  • 15-20 độ C: rét quá nên hoạt động rất yếu, chậm
  • 20 – 37 độ C: nhiệt độ lý tưởng, hoạt động hăng say nhất
  • 38-59 độ C: nóng quá nên phản ứng cũng chậm
  • 60 độ C trở lên: men “hy sinh”

Vì men hoạt động tùy theo nhiệt độ như vậy nên khi nhào và ủ bột bánh mỳ, nhiệt độ phù hợp sẽ giúp bột bánh nở nhanh & tốt, ngược lại nhiệt độ không phù hợp sẽ cản trở men hoạt động, thậm chí gây chết men, làm bánh không nở được. Cái này mình sẽ nói cụ thể hơn trong bài về bánh mì.

Trong làm bánh thì có 3 loại men thường gặp là:

  1. Men tươi (Fresh yeast/ Compressed yeast): ẩm, đóng thành khối, bảo quản trong tủ lạnh. Thợ làm bánh chuyên nghiệp thường dùng men này, sách bảo thế, còn mình hóng hớt được thì dùng men tươi bánh ngon hơn, nhưng bảo quản rất mệt, lại còn phải dùng trong thời hạn ngắn nữa, trong khi một khối men tươi thì thường là khá nhiều, tầm từ 300-500gram.
  2. Men khô (Active dry yeast): dạng hạt thô, to, màu nâu, khi dùng men này nhất thiết phải kích hoạt men trước khi sử dụng, bằng cách trộn men với nước ấm (41-43 độ C). Lượng chất lỏng này được lấy từ một phần chất lỏng (nước, sữa…)  có trong công thức.
  3. Men instant (Instant yeast/ rapid rise/ quick rise yeast): cũng là men khô, hạt mịn, màu nâu. Men instant không cần phải kích hoạt, có thể trộn thẳng với bột. Men instant giúp tạo ra nhiều khí gas hơn men khô, cho nên với cùng một lượng bột thì lượng men instant cần thiết sẽ ít hơn là men khô.

Men tươi và men khô 

Tỉ lệ quy đổi giữa các loại men, để dùng thay thế là (tỉ lệ tham khảo từ sách Professional Baking)

  • Nhân lượng men tươi với 0.5 để có lượng men khô tương đương. VD công thức yêu cầu 10gram men tươi, thì nếu thay bằng men khô, lượng men cần dùng sẽ là 10 x 0.5 = 5gram
  • Nhân lượng men tươi với 0.35 để có lượng men instant tương đương. VD công thức yêu cầu 10gram men tươi, thì nếu thay bằng men instant. lượng men cần dùng sẽ là 10 x 0.35 = 3.5gram
  • Nếu theo hai công thức trên, thì tỉ lệ quy đổi men khô: men instant là: 1 gram men khô = 0.7 gram men instant

Một số lưu ý chung với men nở là:

  • Nhiệt độ phù hợp (như đã “trình bày” phía trên)
  • Không dùng các loại men đã hết hạn (vì nhiều khả năng là men đã chết rồi).
  • Men thích chơi với đường và thích oánh nhau với muối (và oánh nhau thì thường hay thua). Cho nên khi kích hoạt men, một chút đường sẽ giúp men hoạt động hăng hơn, nhưng nếu để men gặp muối, không cần cho vào nước, gặp nhau ngoài trời thôi, thì chiến tranh cũng có thể xảy ra, cho nên khi trộn bột bánh mỳ có muối thì nên trộn một thứ trước rồi cho thứ kia vào sau.

Còn một vài lưu ý khác liên quan đến sử dụng men trong khi làm bánh mỳ, mình sẽ viết ở bài về làm bánh mỳ sau nhé.

more »

Bánh cuộn chocolate với kem tươi & anh đào

Tuần trước có một ngày trốn làm, ở nhà làm bánh, vẫn bị thèm Gateau cho nên làm bánh cuộn tiếp, định post lên blog sau nhưng lỡ “xì” ra một cái ảnh bên Facebook, bà con hỏi thăm nhiều nên up luôn vậy :">
IMG_3038-4

Cốt bánh này vẫn là cốt gateau Nhật Bản, ngon, mềm, nhẹ và dễ cuộn. Mình dùng khuôn 25 x 35cm, công thức 4 trứng, bớt 3gram corn starch và thêm 5gram bột Cacao. Nếu thích ăn đậm vị Cacao thì các bạn có thể thêm tầm 7-8gram. Mọi thứ khác không đổi, đường có thể giảm một chút nếu muốn rõ vị đắng của Cacao hơn.

Công thức và cách làm cốt bánh thì vì chỉ thêm mỗi bột Cacao và bớt bột ngô nên cả nhà xem ở ĐÂY giúp mình nhé. Bột Cacao cho vào trộn cùng với hỗn hợp bột, rồi trộn với bơ, sữa ấm như bình thường.

Bánh này mình cuộn lúc bánh còn ấm. Sau khi bánh nguội thì phết nhân và cuộn lại. Phần nhân là kem tươi đánh bông với anh đào đóng hộp. Quả anh đào cắt đôi và xếp như trong hình, khi cuộn lại anh đào sẽ lẫn trong lớp kem như hình ở trên. Cách cuộn cụ thể thế nào thì cũng có trong bài về Gateau cuộn kem tươi trà xanh rùi nha.

IMG_3007

Các bạn cũng có thể dùng hoa quả tươi như cam, chuối, đào, xoài, dâu tây…  mình nghĩ cũng sẽ rất ngon.

Thế thui, tạm dừng tiết mục bánh Gateau ở đây, tuần tới mình sẽ quay lại với bánh mỳ, bài đang viết dở rùi ;-)